2016-12-01

Co robisz ze swoimi emocjami?

Tłumisz, czy wybuchasz? A może udajesz, że nie odczuwasz emocji?

Mam nadzieję, że nie negujesz faktu iż emocje wpływają na Twoje funkcjonowanie. A większe emocje mają większy wpływ niż mniejsze. A bardzo duże emocje  mają tak duży wpływ, że nawet prawnicy to dostrzegli i wprowadzili pojęcie „zbrodni w afekcie”  - który to termin oznacza ograniczoną odpowiedzialność przestępcy w momencie popełniania zabronionego czynu. Fachowo w psychologii używa się też pojęcia „zawężenie pola świadomości””, co oznacza iż w sytuacji, gdy targają mną duże emocje nie odbieram wszystkich bodźców i nie potrafię jasno, logicznie myśleć.

Gdzie jesteś obecnie?

W sensie: jaką automatyczną strategię stosujesz, gdy pojawiają się emocje? Przypomnij sobie jakąś sytuację z niezbyt odległej przeszłości. Sytuację, w której pojawiły się emocje. Na tyle duże, że tę sytuację zapamiętałeś /zapamiętałaś. Masz? Świetnie. A teraz przypomnij sobie co zrobiłeś / zrobiłaś. Już? Bardzo dobrze. Co to było? Zapisz to sobie. Poświęć jeszcze chwilę: czy zazwyczaj tak właśnie (lub podobnie) reagujesz?

Dygresja: Warto zauważyć, że sytuacje związane z konotacją emocjonalną zapamiętujemy lepiej od tych, gdy emocji nie było (lub były dużo mniejsze). Uwagę tę polecam zwłaszcza tym, którzy uważają, że emocje przeszkadzają im w życiu.

Wybuch

Dość częsta strategia przejęta najczęściej od wychowawców lub wyuczona w dzieciństwo, bo była skuteczna w osiąganiu swoich celów.  Coś się dzieje nie po mojej myśli, nie podoba mi się (emocja) – wiec daję temu bardzo gwałtowny wyraz zewnętrzny. Krzyczę, rozwalam sprzęty, może nawet biję kogoś kogo uważam za źródło moich nielubianych emocji.

Ta strategia bywa nawet skuteczna, zwłaszcza w gronie bliskich. „Dla świętego spokoju” najbliżsi ulegają takiemu szantażowi emocjonalnemu i dostosowują swoje zachowane do oczekiwań awanturnika. Można powiedzieć: sukces, dostałem to czego chcę. Problem w tym, że pozostały świat zewnętrzny zazwyczaj nie chce się dostosowywać do oczekiwań awanturnika, a wręcz uważa takie zachowanie za karygodne (i czasem nawet wymierza karę). A najbliżsi też mogą kiedyś stracić cierpliwość i po prostu zrezygnować z utrzymywania relacji z takim indywiduum.

Tłumienie

Drugą z podstawowych strategii quasi-„zarządzania” emocjami jest tłumienie. Pojawiła się jakaś emocja. Uważam, że mi nie służy (przeszkadza) więc ją tłumię. Nie pozwalam, aby znalazła wyraz w moim zachowaniu.

Wydaje się, że to całkiem dobra strategia. Zachowuję się w sposób „cywilizowany”. Na nikim niczego nie wymuszam(?). No właśnie. A jest ktoś pokrzywdzony w tej sytuacji? Jest. Kto? Ty! Nie odpowiedziałeś / nie odpowiedziałaś na jakąś swoją potrzebę. W gruncie rzeczy zanegowałeś / zanegowałaś tę potrzebę. Bo nic z nią nie zrobiłeś / nie zrobiłaś. Długofalowo, taka niezaspokojona potrzeba będzie się pojawiała coraz częściej, z coraz większą siłą. Aż doprowadzi do… wybuchu (patrz wyżej).

Ważna uwaga: Emocje oddają mój (Twój też)  stosunek do rzeczywistości. Jeśli pojawia się jakaś emocja – to sygnał, że mam jakiś stosunek do tego co się dzieje. Np. odczuwam złość, gdy ktoś głośno rozmawia przez telefon w autobusie. I mam prawo do mojej złości. Bo czuję się przymuszany do wysłuchiwania jakie problemy ma osoba rozmawiająca.

Druga ważna uwaga. Właśnie: „czuję się przymuszany” oznacza, że nastąpiła moja interpretacja faktu. Być może innym nie przeszkadza to, że ktoś rozmawia głośno w autobusie. Zatem moje emocje to mój problem. Nie mogę obarczać innych odpowiedzialnością za emocje, które odczuwam. Ale nadal mam prawo je odczuwać.

Co robić?

Skoro wybuchać nie chcę, a tłumienie też prowadzi do wybuchów to co mam robić? Upuszczać pary. Co to znaczy? To znaczy, że trzeba dawać upust swoim emocjom, gdy jeszcze nie są zbyt duże. Wtedy jeszcze nie tracę kontroli nad tym co się dzieje. A nie zwiększam ciśnienia w moim "szybkowarze" poprzez tłumienie pojawiających się emocji.

Czyli, co: pokrzyczeć cichutko na innych? Czy też tylko leciutko przylać żonie? Nie. Głośno nazwać emocję, która odczuwam. Ale uwaga - bez agresji. Nie mówię zatem (nawet całkiem spokojnie): „Przestań wreszcie wredna babo jazgotać przez ten telefon, bo już mi uszy spuchły”. W ten sposób: po pierwsze obarczam winą za moje emocje drugą osobę: po drugie najprawdopodobniej wzbudzam w niej spore emocje. To byłby przykład zachowania typu „mały wybuch”.

Pokazuję innym, że ja mam problem. Mówię np. „Jak pani rozmawia – dla mnie dość głośno - przez telefon to mi to przeszkadza”. Nazwałem swój stan. Powiedziałem, że to ja mam problem. Dałem szansę drugiej stronie, aby się do tego odniosła. Np. żeby zakończyła rozmowę. Oczywiście, ta druga strona może zareagować wybuchem „Odczep się Pan! Chcę rozmawiać to rozmawiam. I będę rozmawiać. Nic Panu do tego!” To prawda. Może się tak zdarzyć. Ale czy na pewno tak się zdarzy? Jeśli tak uważasz to Ci współczuję, bo odnoszę wrażenie, że masz kiepskie zdanie na temat innych ludzi. A jak Ty byś w takiej sytuacji zareagował / zareagowała? Inaczej? Czyli jesteś lepszy / lepsza niż reszta?

Anegdota.  Rozmawiałem kiedyś przez telefon w autobusie. Widziałem z jak dużą dezaprobatą patrzy na mnie pewien pan. Gdy skończyłem rozmowę podszedłem do niego i powiedziałem: „Bardzo Pana przepraszam. Ja też nie lubię, gdy ktoś rozmawia przez telefon w autobusie. Ale ja teraz prowadzę nowy projekt i w momencie gdy wsiadałem do autobusu zadzwonił mój nowy szef. Nie chciałem go zbyć informacją, że nie mogę teraz rozmawiać. Myślałem zresztą, że sprawa będzie krótka.” I ten pan uśmiechnął się do mnie i skinął głową, ze jest OK.

Gdzie jest haczyk?

Nie ma haczyka. Jest trudność polegająca na tym, że nawet jeśli już postanowię co zrobię, gdy pojawią się emocje – to nie znaczy, że w konkretnej sytuacji postąpię tak jak zaplanowałem. Dość często „włączy mi się autopilot” – zareaguję w stary, automatyczny sposób. Ale zmiana tej starej automatycznej procedury jest możliwa. Choć często wymaga sporo czasu i cierpliwości. Najczęściej odbywa się to w kilku etapach.

Etap1. Zauważam dopiero po fakcie, że znowu zachowałem się w sposób automatyczny. A przecież chciałem się zachować inaczej.

Etap 2. Zauważam w trakcie zdarzenia, że się zachowuję w sposób automatyczny, a nie tak jak sobie postanowiłem.

Etap 3. Zauważam w trakcie zdarzenia, że wystartowałem „starą procedurę”, ale przerywam "starą procedurę" i postępuję tak jak zaplanowałem.

Etap 4. Od czasu do czasu stosuję od początku do końca sposób postępowania jaki zaplanowałem.

Etap 5. Ten nowy sposób staje się moją „procedurą automatyczną”.

Masz wolę zmiany? Starczy Ci cierpliwości żeby przez ten proces przejść? Powodzenia. Trzymam kciuki.

 

 

 

 

 

 

 

Dodaj komentarz

(e-mail nie będzie publikowany)

Rekomendacje

  • Nieodłącznym elementem każdej dziedziny życia, niezależnie od tego czy dotyczy ona sfery służbowej, czy osobistej, jest projekt. Nawet kupienie „głupiej” żarówki okazuje się być projektem, który należy dobrze zaplanować, aby nie udać się do sklepu na próżno. Mówiąc o projekcie na myśl przychodzi mi nieodłącznie osoba Krzysztofa Skubisa, którego miałem nie tak dawno temu przyjemność poznać podczas warsztatów przygotowanych specjalnie dla pracowników biura Polskiego Związku Szachowego. W pamięci utkwiło mi wiele szczegółów i informacji (w tym pouczająca historia o konsumpcji słonia) pozwalających spojrzeć na niektóre przedsięwzięcia, zdawałoby się z początku nierealne do wykonania, przez zupełnie inny pryzmat. Krzysztof Skubis to profesjonalny pedagog wymagający od swojego interlokutora zarówno dyscypliny, jak i kreatywności. Dzięki niemu i jego wskazówkom czuję się dziś bogatszy o praktyczne narzędzia, które pozwalają mi osiągać sukcesy w pracy i życiu osobistym. Osobom, które notorycznie „gaszą pożary” i nie nadążają przy realizacji swoich projektów mogę z czystym sumieniem polecić fachową pomoc Krzysztofa, od którego dowiesz się również, że z projektu obarczonego wysokim ryzykiem niepowodzenia czasem warto zrezygnować....

     

    Piotr Murdzia

    Sekretarz Generalny i Szef Wyszkolenia Polskiego Związku Szachowego,

    wielokrotny mistrz świata i Europy w rozwiązywaniu zadań szachowych

  • Świetny doradca, godny pełnego zaufania, o wyjątkowej wiedzy, odpowiedzialny partner. Pracowałem z Krzysztofem 5 lat wliczając w to czas, gdy był moim bezpośrednim przełożonym. Krzysztof sprawdził się zarówno jako odnoszący sukcesy Konsultant, jak i jako Manager. Zawsze chętny do pomocy i będący krok przed Tobą. Cieszę się, że nadal utrzymuję z nim kontakt jako Klient.

    Artur Malinowski

    Solution Architect w firmie Malcan

  • To przyjemność być poproszonym o napisanie rekomendacji dla Krzysztofa Skubisa: który był moim Coachem i Mentorem od początku mojej kariery zawodowej kierownika projektu. Miałem szczęście, ponieważ po zatrudnieniu przez Microsoft, właściwie przez przypadek, Krzysztof został moim “Mentorem”. Od pierwszego do ostatniego dnia w Microsofcie mieliśmy comiesięczne spotkania, w czasie których mieliśmy okazję dyskutować i rozpatrywać różne podejścia do prowadzenia projektu jak również różne sposoby rozwiązywania problemów we współpracy z członkami zespołu. Krzysztof jest bacznym obserwatorem, gdy stwierdzi jakiś brak kompetencji związanej z kierowaniem projektami, natychmiast organizuje warsztaty ze światowej klasy guru w tym obszarze. Po pięciu latach mogę o sobie powiedzieć, że jest bardzo efektywnym kierownikiem projektu i mogę z całą pewnością stwierdzić, że jedna z fundamentalnych cegiełek została dołożona przez Krzysztofa. Szczerze polecam Krzysztofa jako coacha nie tylko osobom początkującym, ale również tym, którzy pracują jako kierownicy projektu od dłuższego czasu. Z Krzysztofem będziesz w stanie nauczyć się  robić to lepiej, szybciej i zostać odpowiedzialnym partnerem i członkiem zespołu.

    Grzegorz Chuchra

    Kierownik Projektu / Prezes firmy Predica

  • Jestem doradcą strategicznym z zakresu zarządzania czasem i produktywności dla menedżerów w korporacjach i dużych przedsiębiorstwach. Gdybym miał wskazać osoby, które znacząco przyczyniły się do mojego rozwoju profesjonalnego, Krzysztof Skubis niemalże automatycznie przychodzi mi na myśl. Nasza współpraca rozpoczęła się w Microsoft, gdzie Krzysztof wspierał mnie w rozwoju kompetencji z zakresu zarządzania projektami i rozwiązywaniem trudnych sytuacji z Klientami i w zespole projektowym. Do dziś rozmowy i punkt widzenia Krzysztofa wnoszą wiele do mojego rozwoju i usprawniają projekt "Ogarnij Chaos". Szczególnie cenię Krzysztofa za jego opanowanie i kompleksowe spojrzenie na omawiany problem. Nawet wyjątkowo trudne sytuacje, po analizie z Krzysztofem stają się sprawami do rozwiązania. Bogate doświadczenie zawodowe oraz komunikacja na najwyższym poziomie czynią z niego wyjątkowego partnera w biznesie i mentora. Usługi Krzysztofa Skubisa mogę z czystym sumieniem polecić wszystkim profesjonalistom, którzy szukają konsultanta - praktyka, który stanie się partnerem w ich długoterminowym rozwoju.

    Marcin Kwieciński


    Konsultant produktywności, autor projektu "Ogarnij Chaos"

  • To co było dla mnie wartościowe w pracy z Krzysztofem w roli coacha to Jego doświadczenie, otwartość oraz przede wszystkim umiejętność zwrócenia mojej uwagi na aspekty z kategorii „nie wiem, że nie wiem”, których zauważenie bardzo usprawnia działania i realizację celów.

    Tomasz Gajewski

  • Krzysztof podchodzi bardzo profesjonalnie do coachingu. Pomógł mi zrozumieć moje słabe i mocne strony oraz określić obszary, nad którymi powinienem pracować. Krzysztof w znakomitej większości wskazywał mi drogę do rozwiązania, do wiedzy a tym samym pozwolił mi wypracować mechanizmy do samodzielnego rozwoju, niż dawał po prostu gotowe odpowiedzi. Współpracę z Krzysztofem uważam za szczególnie wartościową z uwagi na jego umiejętność budowania relacji,  zaangażowanie, doświadczenie biznesowe, wysoką kulturę osobistą i etykę w życiu prywatnym i zawodowym.

    Piotr Oracz

    Dyrektor ds eComerce w Loopa.eu

  • Miałem przyjemność uczestniczyć w sesjach coachingu dla zarządu K&K Media Solutions prowadzonych przez Krzysztofa. Jego ogromne doświadczenie i autentyczna chęć pomocy pomagają dojść do ciekawych konkluzji, które traktuje się jako swoje. Zaskakujące było dla mnie to, że wykraczały one poza spodziewany przeze mnie obszar zawodowy.
    Krzysztof otworzył nam oczy na to, co oczywiste, a jednak niezauważalne.

    Jakub Reiter

    Wiceprezes Zarządu K&K Media Solutions

  • Z Panem Krzysztofem, podczas procesu coachingowego, miałem przyjemność pracować  przez pół roku. W tym okresie przepracowaliśmy trzy bloki tematyczne: delegowanie, opór oraz emocje. To, co najbardziej mnie zaskoczyło to wiedza o samym sobie. Praca z Panem Krzysztofem otworzyła mi oczy na pewne kwestie, na które nie zwracałem uwagi, a które miały/mają bardzo duże odzwierciedlenie w jakości wykonywanej przeze mnie pracy. Pan Krzysztof jest świetnym fachowcem – z dużym bagażem doświadczenia, zawsze cennymi radami. Właściwie nie było sytuacji, w których nie miałby gotowego rozwiązania. To, co mówi naprawdę warto wdrożyć i stosować. Najbardziej wartościowe jest wskazanie przez Pana Krzysztofa prawidłowego podział słabszych i silniejszych stron. Dowiedziałem się, że to, co wszyscy postrzegają jako negatyw tak naprawdę może być pozytywem. Ale, aby tak się stało warto stosować się do wskazówek Pana Krzysztofa. Gorąco polecam każdemu, kto pragnie się rozwijać i pracować nad sobą!

    Karol Roguski

    Kierownik Projektu

    Arteria S.A.

  • Współpraca z Krzysztofem pozwala uwierzyć w wiarę we własne możliwości.

    Manager spółki notowanej na GPW

  • Praca z Krzysztofem pozwoliła mi zrealizować założone cele, dzięki jego doświadczeniu i umiejętności znajdowania problemów nad, którymi warto się pochylić. W trakcie sesji naprowadził mnie na wiele rozwiązań, które wprowadziłem do swojego życia zawodowego. Spotkania przekonały mnie do skuteczności coachingu, kiedy pojawią się kolejne zagadnienia chętnie nad nimi z Krzysztofem popracuję. Szczerze polecam, uważam że Krzysztof pozwala znaleźć "drogę na skróty" do wyznaczonego celu.

    Radosław Nowotniak

  • Pracowałam z Krzysztofem w ramach usług barterowych sesji coachingowych. Każda sesja z Krzysztofem (moja jako klienta coachingu) to ogromna ciekawość. Każda sesja z Krzysztofem przynosi dla mnie nowe odkrycie dotyczące mnie samej. Cenię pracę z Krzysztofem za profesjonalizm, upór, dążenie do celu, bezpośrednie wypowiedzi, dowcip, trafne puenty, trochę "cięty" język, którego czasem mi potrzeba. To mnie motywuje i równocześnie bawi, czyniąc ten czas sesji ciekawym i owocnym. Cenię pracę z Krzysztofem za Jego elementy mentoringu wplecione w sesje. Każdy ma swój własny styl pracy i tak ja widzę styl Krzysztofa. Dziękuję za to.

    Aldona Wierzba

  • Konkretne informacje, pewność siebie prowadzącego, humor, praktyczna wiedza, prosto i dobrze wyjaśnione.

     

    Uczestnik warsztatu "Zarządzanie stresem"

    Karol Niedzielewski

  • Super stosunek do studentów, odpoczynek psychiczny, dużo humoru i rozrywki. GORĄCO POLECAM!

     

    Uczestnik warsztatu "Zarządzanie stresem"

    Natalia Górecka

  • Fantastyczny warsztat, dynamicznie, z dużą dozą poczucia humoru i świetnie od strony merytorycznej. Na ogromny plus ćwiczenia przeprowadzone podczas warsztatu.

     

    Uczestnik warsztatu "Zarządzanie stresem"

  • Warto poznać problemy w Komunikacji!

    Uczestnik warsztatu "Podstawy komunikacji".

    Adrian Zduńczyk

  • Skondensowana dawka pożytecznej rzeczy.

    Uczestniczka warsztatu "Podstawy komunikacji"

    Magdalena Kaczyńska

  • Warsztat godny polecenia. Temat bardzo potrzebny w życiu. Narzędzia do natychmiastowego wykorzystania i sprawdzenia, czy działają i jak działają.

    Uczestniczka warsztatu "Coaching emocji - subiektywny przegląd"

    Beata Matys

  • Zaskakująco skuteczne prowadzenie warsztatu.

    Uczestniczka warsztatu "3 narzędzia do zarządzania emocjami"

    Beata Śliwkowska