2015-05-14

Dynamika zespołu

Kiedy zespół zaczyna pracować efektywnie?

Na pewno zdarza Ci się pracować w zespole. Jak się wtedy czujesz? Zawsze tak samo? Przypomnij sobie jakiś projekt. Jak to było? Czy na początku pojawił się lęk? A co było potem? Pojawiły się kłótnie, spory? A jak się to skończyło? W końcu zespół zaczął się wspierać i wierzyć w końcowy sukces? Najprawdopodobniej tak właśnie było. Tak jest i zapewne będzie we wszystkich pracach zespołowych.

Czy „cztery etapy rozwoju zespołu” brzmią znajomo? W 1965 roku Bruce Tuckman sformułował tezę, że każdy zespół musi przejść przez kolejne cztery etapy rozwoju: forming – storming - norming – performing, czyli rozeznawanie – burza – tworzenie standardów – realizacja. W roku 1977 Tuckam wraz z Mary Ann Jensen dodał piąty etap adjourning (mourning), czyli odroczenie (żałoba), który dotyczy dokończenia zadania i rozwiązania zespołu.

Znalazłem bardzo ciekawą prezentację dotyczącą pracy zespołowej (choć nie wyłącznie pracy zespołowej): http://politologiauj2.w.interia.pl/ps2.ppt. Poniżej zamieszczam kluczowe tezy tejże prezentacji oraz podsumowanie każdego etapu w postaci tabel oraz w kategoriach stosunek do lidera i jak powinien działać lider.

Początek cytowania

  1. Każdy etap wynika z poprzedniego i jest na nim budowany.
  2. Każdy z etapów 1 – 3 przygotowuje zespół do fazy PERFORMING.
  3. Przeskoczenie któregoś z etapów lub zbyt szybkie przejście przez niego, wpływa negatywnie na zdolność zespołu do efektywnego wykonania zadań.
  4. Przy każdej istotnej zmianie (w jego składzie, kierownictwie, rodzajach zadań, celach, procedurach, itp.) zespół od nowa przechodzi przez cykl wszystkich etapów.

Forming

Faza

Struktura

Aktywność zadaniowa

Forming

Niepokój, niejasność, lęk

Na czym polega zadanie?

Rozeznawanie

Rozpoznawanie sytuacji

Jakie są cele?

 

Sprawdzanie, czego można oczekiwać od lidera

Jakimi metodami osiąga się cele?

Dominuje lęk

Testowanie, co można, a co nie

Jakie są oczekwiania wobec mnie?

 Stosunek do lidera

  • zależność od kierownika/lidera
  •  oczekiwanie na zatwierdzenie działań, określanie reguł i celów

Jak powinien działać lider:

  • ze wszystkimi się zapoznać i powitać
  • postępować dyrektywnie: określić, po co tu jesteśmy – jakie są cele, zadania, co mamy osiągnąć,  czym będziemy się zajmować
  • określić, co jest możliwe, a co nie: role, procedury, granice
  • określić swoje oczekiwania
  • wyznaczyć zasoby do dyspozycji
  • pokierować zespołem w procesie tworzenia norm
  • przełamywać lody – zachęcać wszystkich do wypowiadania się (małomównych także)
  • tworzyć okoliczności umożliwiające członkom grupy wzajemne poznanie się, nie tylko na
       płaszczyźnie zadaniowej

Storming

Faza

Struktura

Aktywność zadaniowa

Storming

Konflikt pomiędzy podgrupami

Podważana celowość i sens działania

Burza

Polaryzacja opinii

Krytyka wkładu innych

 

Autorytet lidera podważany

Reakcje emocjonalne na wymagania stawiane przez zadanie

Dominuje konflikt

Opór wobec starań ldiera, aby przywrócić porządek

Nieproduktywność

 Stosunek do lidera

  • „kto tu rządzi”
  • lider oceniany i krytykowany

Jak powinien działać lider:

  • ujawniać i uznawać różnice zdań
  • modelować słuchanie
  • modelować konstruktywne formy rozwiązywania konfliktów (zamiast tłumienia konfliktu)
      otwarte określanie potrzeb, otwarta dyskusja dotycząca różnic zdań
  • ułatwiać członkom zespołu rozmawianie, zwłaszcza wokół spraw konfliktowych
  • modelować ujawnianie uczuć
  • przedefiniować lub zdefiniować od nowa procedury, role, formy podejmowania decyzji,
      wyszukiwania zadań do wykonania
  • zachęcać do omawiania procesu współpracy
  • odnosić się do reguł współpracy, pytać, czy któreś należy zmienić
  • uczyć i wspierać
  • nie brać ataków do serca

Norming

Faza

Struktura

Aktywność zadaniowa

Norming

Zespół zaczyna się zgrywać

Początek planowania

Tworzenie standardów

Pojawia się poczucie jedności

Początki współpracy nad zadaniem

 

Pojawiają się normy grupowe

Krystalizują się standardy pracy

Dominuje wsparcie

Wzajemne wspieranie się

Rozwija się wymiana zdań i opinii

 Stosunek do lidera

  • partnerstwo
  • współzależność i współodpowiedzialność

Jak powinien działać lider:

  • mniej mówić, więcej słuchać
  • mniej narzucać formy rozwiązywania problemów i zadań, raczej prosić członków grupy o
      wyrażenie opinii
  • w dalszym ciągu modelować akceptację różnic zdań i łagodne formy podważania zdania innych
  • skupiać się na procesie i dynamice współpracy
  • modelować i zachęcać do słuchania oraz udzielania informacji zwrotnych
  • modelować udzielanie pozytywnych informacji zwrotnych (chwalenie)
  • wspierać grupowe formy podejmowania decyzji (np. konsensus) wszędzie, gdzie to uzasadnione 
  • modelować aktywne słuchanie (np. parafrazowanie) i empatię

Performing

Faza

Struktura

Aktywność zadaniowa

Performing

Strukturalizacja grupy wobec wspólnego zadania

Konstruktywna praca nad zadaniem

Realizacja

Elastyczność i funkcjonalność pełnionych ról

Pojawiają się rozwiązania

 

Podporządkowanie zadaniom

Doświadczenie sukcesów

Zaufanie i wiara

 

Wzrasta efektywność i jakość

Stosunek do lidera

  • partnerstwo
  • współodpowiedzialność, wspólna kontrola

Jak powinien działać lider:

  • delegować – wspierać – udzielać informacji zwrotnych – nagradzać
  • czasem być nieobecnym
  • być elastycznym, słuchać pomysłów innych
  • rozwijać formy działania z etapu „Burzy” (modelować, facylitować, dbać)

Adjourning

Faza wygaszania działalności

  1. Jak najpóźniej żale i lęki rozstaniowe.
  2. Stanowczo o zakończeniu, czytelnie, co stanie się z osobami tworzącymi zespół.
  3. Uczenie się organizacji.

Koniec cytowania

Sprawdzam

Najpierw sprawdź jak duży opór budzi w Tobie teza: „Przeskoczenie któregoś z etapów lub zbyt szybkie przejście przez niego, wpływa negatywnie na zdolność zespołu do efektywnego wykonania zadań.” Ja miałem z nią duży problem. Skoro już wiem, że te wszystkie etapy są konieczne to przyspieszmy pierwsze trzy żeby jak najszybciej dotrzeć do etapu realizacji (performing). Dlaczego „szybkie przejście …  wpływa negatywnie”? Masz już swoją odpowiedź? Świetnie.

Moja odpowiedź brzmi: jeśli zbyt szybko przechodzę przez np. etap burzy (storming) nie pozowalam wybrzmieć wszystkim konfliktom, co może spowodować, że powrócą one (czasem w dużo ostrzejszej formie) później.

Podobnie myślę o pozostałych etapach. A Ty? Jeśli nie wierzysz, że powyższy opis stanowi coś w rodzaju „praw przyrody” (czy raczej „praw socjologii”) – będzie Ci trudno odnieść korzyść z tej wiedzy.

Jakie korzyści mogę wyciagnąć z powyższych informacji?

  1. Dać sobie zgodę na to, że będę przechodził (wraz z zespołem) przez wszystkie etapy.
  2. Upowszechniać wiedzę o dynamice zespołu w zespole, w którym jestem.
  3. Stosować się do zaleceń dla lidera (jeśli nie ja jestem liderem – wspierać go zachowując się tak, aby lider mógł łatwiej wdrażać wskazówki dla lidera).
  4. Sprawdzać wraz z zespołem, na jakim etapie jesteśmy.
  5. Na odpowiednich etapach zgłaszać swoje uwagi, pytania, formułować opinie, krytykować innych w sposób zgodny z zaleceniami dla lidera.

Wskazówka. Dla każdego etapu: zastanów się, które konkretne zalecenie dla lidera jest dla Ciebie najtrudniejsze do przyjęcia i zastosowania w praktyce. Przy najbliższej okazji skup się głównie na tym jednym zaleceniu. I „nie oczekuj ideału – oczekuj postępu”. Powodzenia.

A Ty? Co sądzisz o takim podejściu? Masz inny pomysł? Podzielisz się nim? A może uważasz, że podział na takie etapy to wcale nie „prawo przyrody”?

Chesz wiedzieć więcej?

Zajrzyj np. tu: http://en.wikipedia.org/wiki/Tuckman%27s_stages_of_group_development.

Albo tu: http://www.businessballs.com/tuckmanformingstormingnormingperforming.htm.

Dodaj komentarz

(e-mail nie będzie publikowany)

Rekomendacje

  • Te ćwiczenia działają i mają ogromny wpływ i na sferę psychiczną i fizyczną. Zmieniło się moje podejście do mojej rodziny. Mam dużo więcej tolerancji i cierpliwości. Wiele rzeczy po prostu zacząłem akceptować a działać tam gdzie faktycznie mam wpływ.

    Marcin

    Uczestnik kursu on-line "Stres przed egzaminem"

  • Bardzo ciekawy warsztat pobudzający do myślenia i zastanowienia się nad emocjami.

    Anna Perzyńska

    Uczestnik warsztatu "Coaching emocji - subiektywny przegląd"

  • Jeśli nie radzi sobie ktoś z emocjami oraz stresem - to szkolenie jest wręcz niezastąpione.

    Uczestnik warsztatu "Stres w pracy. Narzędzia"

  • Przedstawiono kilka konkretnych technik relaksacyjnych.

    Łukasz Wielgus

    Uczestnik warsztatu "Stres przed spotkaniem rekrutacyjnym"

  • Każde doświadczenie i wiedza są cenne. Zawsze warto spróbować. Czasem jedna, mała rzecz prowadzi do dużej zmiany i sprawia, że w końcu jesteśmy szczęśliwi.

    Michał Fijałkowski

    Uczestnik warsztatu "Zarządzanie stresem"

  • I used to work with Krzysztof on a CRM project for international client. I was a member of his team. He was always ready to help his team as a manager and as a friend. Every day was teaching us how to approach complex tasks to be able to deliver them successfully, how to stretch ourselves to achieve new skills, how to develop existing one. Thanks to him we were able to finish the whole project. I would recommend Krzysztof to anyone.

    Tomasz Filipowicz

    Rekomendacja z LinkedIn

  • To co było dla mnie wartościowe w pracy z Krzysztofem w roli coacha to Jego doświadczenie, otwartość oraz przede wszystkim umiejętność zwrócenia mojej uwagi na aspekty z kategorii „nie wiem, że nie wiem”, których zauważenie bardzo usprawnia działania i realizację celów.

    Tomasz Gajewski

  • Krzysztof was my colleague and mentor for several years, working together frequently and at times on a daily basis. Krzysztof proved to be an incredibly knowledgeable and supportive individual, whose interests and skills went well beyond his working environment, thus making him perfectly suited to enable the organization to strive towards excellence. His integrity and analytic approach, his in depth understanding of business strategy and metrics as well as his commitment and dedication to people development are exemplary and it has been a privilege to learn from him.
    In the context of working together at Microsoft I would like to highlight his leadership in professionalizing project and resource management, creating a fertile ground on which to sow the seeds to later earn the benefits of customer satisfaction and organizational development. 
    I do warmly recommend Krzysztof and would be delighted to work with him at any time.

    Margherita Brodbeck Roth

    Rekomendacja z LinkedIn

  • Krzysztof podchodzi bardzo profesjonalnie do coachingu. Pomógł mi zrozumieć moje słabe i mocne strony oraz określić obszary, nad którymi powinienem pracować. Krzysztof w znakomitej większości wskazywał mi drogę do rozwiązania, do wiedzy a tym samym pozwolił mi wypracować mechanizmy do samodzielnego rozwoju, niż dawał po prostu gotowe odpowiedzi. Współpracę z Krzysztofem uważam za szczególnie wartościową z uwagi na jego umiejętność budowania relacji,  zaangażowanie, doświadczenie biznesowe, wysoką kulturę osobistą i etykę w życiu prywatnym i zawodowym.

    Piotr Oracz

    Dyrektor ds eComerce w Loopa.eu

  • Praca z Krzysztofem pozwoliła mi zrealizować założone cele, dzięki jego doświadczeniu i umiejętności znajdowania problemów, nad którymi warto się pochylić. W trakcie sesji naprowadził mnie na wiele rozwiązań, które wprowadziłem do swojego życia zawodowego. Spotkania przekonały mnie do skuteczności coachingu, kiedy pojawią się kolejne zagadnienia chętnie nad nimi z Krzysztofem popracuję. Szczerze polecam, uważam że Krzysztof pozwala znaleźć "drogę na skróty" do wyznaczonego celu.

    Radosław Nowotniak

  • Pracowałam z Krzysztofem w ramach usług barterowych sesji coachingowych. Każda sesja z Krzysztofem (moja jako klienta coachingu) to ogromna ciekawość. Każda sesja z Krzysztofem przynosi dla mnie nowe odkrycie dotyczące mnie samej. Cenię pracę z Krzysztofem za profesjonalizm, upór, dążenie do celu, bezpośrednie wypowiedzi, dowcip, trafne puenty, trochę "cięty" język, którego czasem mi potrzeba. To mnie motywuje i równocześnie bawi, czyniąc ten czas sesji ciekawym i owocnym. Cenię pracę z Krzysztofem za Jego elementy mentoringu wplecione w sesje. Każdy ma swój własny styl pracy i tak ja widzę styl Krzysztofa. Dziękuję za to.

    Aldona Wierzba

  • I worked with Krzysztof during my CEEHQ years at Microsoft, but we knew each other even before when he worked at MS Poland in the Services unit. Krzystof was a dependable source of knowledge in services delivery subjects, representing a down to earth approach that was based on several years of working in the CEE/PL IT market. His experience, trustworthiness combined with a low temper and a bit of unique flavor made him a great colleague whom I would recommend to any other IT services organization.

    Laszlo Kollar

    Rekomendacja z LinkedIn

  • Świetny doradca, godny pełnego zaufania, o wyjątkowej wiedzy, odpowiedzialny partner. Pracowałem z Krzysztofem 5 lat wliczając w to czas, gdy był moim bezpośrednim przełożonym. Krzysztof sprawdził się zarówno jako odnoszący sukcesy Konsultant, jak i jako Manager. Zawsze chętny do pomocy i będący krok przed Tobą. Cieszę się, że nadal utrzymuję z nim kontakt jako Klient.

    Artur Malinowski

    Solution Architect w firmie Malcan

  • Absolutnie i jednogłośnie: dobrze spożytkowany czas. Wyszłam z lepszym nastawieniem niż się spodziewałam. Nigdy tego nie zapomnę:), jakkolwiek górnolotnie to by nie zabrzmiało. Dziękuję:). 

    Julia Kierebińska

    Uczestnik warsztatu "Jak sobie radzić ze stresem"

  • Jestem doradcą strategicznym z zakresu zarządzania czasem i produktywności dla menedżerów w korporacjach i dużych przedsiębiorstwach. Gdybym miał wskazać osoby, które znacząco przyczyniły się do mojego rozwoju profesjonalnego, Krzysztof Skubis niemalże automatycznie przychodzi mi na myśl. Nasza współpraca rozpoczęła się w Microsoft, gdzie Krzysztof wspierał mnie w rozwoju kompetencji z zakresu zarządzania projektami i rozwiązywaniem trudnych sytuacji z Klientami i w zespole projektowym. Do dziś rozmowy i punkt widzenia Krzysztofa wnoszą wiele do mojego rozwoju i usprawniają projekt "Ogarnij Chaos". Szczególnie cenię Krzysztofa za jego opanowanie i kompleksowe spojrzenie na omawiany problem. Nawet wyjątkowo trudne sytuacje, po analizie z Krzysztofem stają się sprawami do rozwiązania. Bogate doświadczenie zawodowe oraz komunikacja na najwyższym poziomie czynią z niego wyjątkowego partnera w biznesie i mentora. Usługi Krzysztofa Skubisa mogę z czystym sumieniem polecić wszystkim profesjonalistom, którzy szukają konsultanta - praktyka, który stanie się partnerem w ich długoterminowym rozwoju.

    Marcin Kwieciński

    Konsultant produktywności, autor projektu "Ogarnij Chaos"

  • Konkretne informacje, pewność siebie prowadzącego, humor, praktyczna wiedza, prosto i dobrze wyjaśnione.

    Karol Niedzielewski

    Uczestnik warsztatu "Zarządzanie stresem"

  • To przyjemność być poproszonym o napisanie rekomendacji dla Krzysztofa Skubisa: który był moim Coachem i Mentorem od początku mojej kariery zawodowej kierownika projektu. Miałem szczęście, ponieważ po zatrudnieniu przez Microsoft, właściwie przez przypadek, Krzysztof został moim “Mentorem”. Od pierwszego do ostatniego dnia w Microsofcie mieliśmy comiesięczne spotkania, w czasie których mieliśmy okazję dyskutować i rozpatrywać różne podejścia do prowadzenia projektu jak również różne sposoby rozwiązywania problemów we współpracy z członkami zespołu. Krzysztof jest bacznym obserwatorem, gdy stwierdzi jakiś brak kompetencji związanej z kierowaniem projektami, natychmiast organizuje warsztaty ze światowej klasy guru w tym obszarze. Po pięciu latach mogę o sobie powiedzieć, że jest bardzo efektywnym kierownikiem projektu i mogę z całą pewnością stwierdzić, że jedna z fundamentalnych cegiełek została dołożona przez Krzysztofa. Szczerze polecam Krzysztofa jako coacha nie tylko osobom początkującym, ale również tym, którzy pracują jako kierownicy projektu od dłuższego czasu. Z Krzysztofem będziesz w stanie nauczyć się  robić to lepiej, szybciej i zostać odpowiedzialnym partnerem i członkiem zespołu.

    Grzegorz Chuchra

    Kierownik Projektu / Prezes firmy Predica

  • Nie radzisz sobie z emocjami i stresem? Warto skorzystać. Jedno szkolenie i życie staje się przyjemniejsze.

    Paweł Ciupa

    Uczestnik warsztatu "Stres w pracy. Narzędzia"

  • Zachęciłabym:) Poleciłabym:) Skorzystam ponownie:). Dziękuję.

    Anna Zielińska

    Uczestnik warsztatu "Zarządzanie stresem"

    przeprowadzonego w ramach ICF Coaching Week 2017 

  • Trudno w kilku zdaniach podsumować sesję z Panem Krzysztofem. To trochę jak podróż w głąb siebie. Potrafi sprawić, że dostrzegamy rzeczy, które wcześniej nie wydawały się wcale takie oczywiste. Bardzo cenne i pouczające doświadczenie. Będę stosować się do wszystkich wskazówek, jakie dostałam podczas naszej sesji, to świetny początek do pracy nad sobą. Dziękuję!

    Anonimowa recenzja gratisowej sesji coachingowej

  • Pozwoli Tobie się zastanowić oraz przeanalizować pewne sytuacje wraz z emocjami, być może pomoże kontrolować. Mi pomogło.

    Uczestnik warsztatu "Stres przed spotkaniem rekrutacyjnym"

  • Życie w corpo może być przyjemne :)

    Piotr M.

    Uczestnik kursu on-line "Stres przed egzaminem"

  • Można spojrzeć w głąb siebie! Garść złotych rad. Bardzo przyjemne ćwiczenia.

    Alicja Kissa

    Uczestnik warsztatu "Stres przed spotkaniem rekrutacyjnym" 

  • Prowadzone w zabawny, lekki i ciekawy sposób warsztaty.

    Tomasz Jakubiak

    Uczestnik warsztatu "Zarządzanie stresem"

  • Zaskakująco skuteczne prowadzenie warsztatu.

    Beata Śliwkowska

    Uczestnik warsztatu "3 narzędzia do zarządzania emocjami"