2015-04-10

Jakie role odgrywam?

I kto mi je przydziela?

Noszenie masek

Nie mam teraz na myśli masek jakie nakładam, przy różnych okazjach, aby „nie odkryć się”. Żeby zaprezentować się kimś, za kogo ja chciałbym, aby mnie inni uważali. Tak, oczywiście, najczęściej zakładam maskę, która ma pokazać mnie lepszego niż jestem w rzeczywistości. Ale, wbrew pozorom, nie zawsze. Czasem świadomie udaję kogoś gorszego niż jestem naprawdę. Ty tak nie robisz? Na pewno? Zastanow się jeszcze raz. Może coś znajdziesz. Nadal nic? Przeczytaj tekst:  Ocenianie innych, cz. 2.  

I co? Nigdy nie zdarzyło Ci się, że osobie, która Cię źle oceniła pokazałeś/aś iż potrafisz być jeszcze gorszy/a?

Wracając do niniejszego tekstu – nie dotyczy on masek, ale ról.

Role życiowe

Dla uściślenia: nie chodzi o role życiowye. Każdy z nas, czy chce, czy nie, pełni w życiu różne role: np. syna, ojca, brata, męża, pracownika, tenisisty, Polaka, podróżnika, blogera, itp. Część z nich to role przydzielone nam przeż życie. Np. nie miałem wpływu na to, że jestem czyimś synem i jednocześnie czyimś bratem, ani na to, że urodziłem się Polakiem. Inne role są związane z moimi wyborami: mąż,  podróżnik, bloger. Niektóre mają trochę tego i tego, np. pracownik: niekoniecznie lubię pracować, ale to gdzie pracuję to był w jakiejś mierze mój wybór.

Ale tymi rolami też się w tym tekście nie zajmuję. A są jakieś inne?

Powtarzalne role w różnych środowiskach

Zwracam uwagę na pewien socjologiczny zestaw ról, które są obsadzane w każdym środowisku, w każdej społeczności, w każdej rodzinie, każdym zespole, w każdej grupie. Innymi słowy, niezależnie od tego z jakim środowiskiem mamy do czynienia to te role się tam pojawią. I bardzo szybko zostaną obsadzone. O niektóre z ról może się toczyć walka (i nie tylko w trakcie formowania nowego zespołu), a w przypadku innych walka może się toczyć o to, aby kto inny „dostał” nielubianą rolę.

Teza: podobnie jak w przypadku ról życiowych, czy chcesz, czy nie, ale odgrywasz (w tym samym czasie) różne role w różnych środowiskach.

Ciekawostka polega na tym, że są to, ściśle określone role, powtarzalne w każdym środowisku, każdym zespole. Jakie? Według Jacka Fedorowicza (którego książki „W zasadzie tak” oraz „W zasadzie ciąg dalszy” szczerze polecam) te role to (o ile dobrze pamiętam): Przywódca Stada, Szara Eminencja, Trefniś/Błazen, Czarny Charakter i Gapcio.

Kto przydziela role?

Ogólnie rzecz biorąc przydział ról odbywa się dla większości uczestników w sposób podświadomy. Tzw. dynamika zespołu powoduje, że po pewnym czasie  role są rozdzielone choć najczęściej nikt ich oficjalnie nie przydzielał, ani nawet ich nie nazywał. Tak. W tych środowiskach, w których już jesteś od dłuższego czasu, role zostały rozdzielone. Na początku często trwała krótka walka o to kto będzie Przywódcą Stada, czasem również o to kto będzie lepszym Trefnisiem (np. kto opowiada lepsze dowcipy). Prawie nigdy nie ma walki o to kto zostanie Czarnym Charakterem, ale jest walka, aby nim nie zostać. Niektórzy uciekają przed rolą Czarnego Charakteru w rolę Gapcia.

Jacek Fedorowicz twierdzi, że w tym samym czasie w różnych środowiskach pełnił różne role. W dodatku żadna z ról nie została mu oszczędzona. A więc był Przywódcą Stada w jednym środowisku, Szarą Eminencją w innym, Trefnisiem w trzecim, Gapciem w czwartym i Czarnym Charakterem w piątym.

Konsekwencje

A jakie są konsekwencja związane z rozdziałem ról. Bardzo poważne. Zdanie Przywódcy Stada najczęściej bywa decydujące, wszyscy go słuchają. Szara Eminencja musi zdobywać posłuch poprzez wpływanie na Przywódcę Stada i innych w rozmowach kuluarowych. Trefnisia nikt nie traktuje poważnie, ale wiele mu uchodzi. Gapciem grupa się opiekuje. A Czarny Charakter jest prześladowany. I ten podział ról jest tak istotny i traktowany jako coś naturalnego, że  te same zachowania różnych osób wywołują różne reakcje grupy. Np. Gapcio rozlał kawę – wszyscy się  uśmiechają: „przecież to „Gapcio/Niezdara – zaraz sprzątniemy i opatrzymy Gapcia, bo się pewnie oparzył”. Kawę rozlał Czarny Charakter – grupa jest wściekła: „zrobił to specjalnie – niech natychmiast sprzątnie”. Przywódca Stada powiedział „Idziemy do lasu”: wszyscy wstają i idą. Trefniś mówi „Idziemy do lasu” - wszyscy wybuchają śmiechem: „Kto i po jaką cholerę chciałby iść do lasu?”.

Jest nawet jeszcze gorzej. Ja (podświadomie) akceptuję rolę jak mam w danej grupie. Będąc Trefnisiem nie silę się na zdobywanie władzy, ale bardzo się staram grupę rozbawiać. Przygotowuję nowe dowcipy do opowiadania, rzucam dowcipne komentarze, itp. Jako Gapcio wiele rzeczy sobie odpuszczam – grupa się o mnie zatroszczy. Nie pamiętam więc kiedy i gdzie się spotkamy i wiele razy pytam o to samo. Zapominam, gdy mnie o coś proszą, za to sam proszę o wiele przysług i nikt mi nie odmawia. Jako Czarny Charakter nawet nie próbuję zachowań, które miałyby pokazać, że nie jestem Czarnym Charakterem: mam przekonanie, że grupa i tak znalazłaby interpretację mojego zachowania potwierdzającą ich tezę iż zasługuję na miano Czarnego Charakteru.

A kim Ty chcesz być?

Proponuję Ci ćwiczenie. Jaką rolę chcesz dostawać? Masz już swój typ? OK. A teraz zastanów się, czy o tę rolę rzeczywiście zabiegasz? Tak? A jak to robisz? I jaka jest skuteczność Twojej metody?

A teraz zastanów się jakie role odgrywasz w środowiskach, w których przebywasz. Wiesz już? Których ról nie lubisz? W jakich środowiskach je odgrywasz? Czy coś z tym zrobisz? Co to będzie?

A może przyjrzysz się osobom, które dostały rolę Czarnego Charakteru? Lubisz je? Czy potrafisz na nie spojrzeć pomijając ich rolę? Jak je teraz widzisz? A co z Gapciami, Szarymi Eminencjami?

Moje doświadczenie jest takie, że raczej nie zabiegam o rolę Szefa – wolę Szarą Eminencję. Jednak często dostaję (wybieram?) rolę Trefnisia. Gapcio bardzo mnie irytuje. A Czarnego Charakteru unikam.

Dodaj komentarz

(e-mail nie będzie publikowany)

Rekomendacje

  • Te ćwiczenia działają i mają ogromny wpływ i na sferę psychiczną i fizyczną. Zmieniło się moje podejście do mojej rodziny. Mam dużo więcej tolerancji i cierpliwości. Wiele rzeczy po prostu zacząłem akceptować a działać tam gdzie faktycznie mam wpływ.

    Marcin

    Uczestnik kursu on-line "Stres przed egzaminem"

  • Bardzo ciekawy warsztat pobudzający do myślenia i zastanowienia się nad emocjami.

    Anna Perzyńska

    Uczestnik warsztatu "Coaching emocji - subiektywny przegląd"

  • Jeśli nie radzi sobie ktoś z emocjami oraz stresem - to szkolenie jest wręcz niezastąpione.

    Uczestnik warsztatu "Stres w pracy. Narzędzia"

  • Przedstawiono kilka konkretnych technik relaksacyjnych.

    Łukasz Wielgus

    Uczestnik warsztatu "Stres przed spotkaniem rekrutacyjnym"

  • Każde doświadczenie i wiedza są cenne. Zawsze warto spróbować. Czasem jedna, mała rzecz prowadzi do dużej zmiany i sprawia, że w końcu jesteśmy szczęśliwi.

    Michał Fijałkowski

    Uczestnik warsztatu "Zarządzanie stresem"

  • I used to work with Krzysztof on a CRM project for international client. I was a member of his team. He was always ready to help his team as a manager and as a friend. Every day was teaching us how to approach complex tasks to be able to deliver them successfully, how to stretch ourselves to achieve new skills, how to develop existing one. Thanks to him we were able to finish the whole project. I would recommend Krzysztof to anyone.

    Tomasz Filipowicz

    Rekomendacja z LinkedIn

  • To co było dla mnie wartościowe w pracy z Krzysztofem w roli coacha to Jego doświadczenie, otwartość oraz przede wszystkim umiejętność zwrócenia mojej uwagi na aspekty z kategorii „nie wiem, że nie wiem”, których zauważenie bardzo usprawnia działania i realizację celów.

    Tomasz Gajewski

  • Krzysztof was my colleague and mentor for several years, working together frequently and at times on a daily basis. Krzysztof proved to be an incredibly knowledgeable and supportive individual, whose interests and skills went well beyond his working environment, thus making him perfectly suited to enable the organization to strive towards excellence. His integrity and analytic approach, his in depth understanding of business strategy and metrics as well as his commitment and dedication to people development are exemplary and it has been a privilege to learn from him.
    In the context of working together at Microsoft I would like to highlight his leadership in professionalizing project and resource management, creating a fertile ground on which to sow the seeds to later earn the benefits of customer satisfaction and organizational development. 
    I do warmly recommend Krzysztof and would be delighted to work with him at any time.

    Margherita Brodbeck Roth

    Rekomendacja z LinkedIn

  • Krzysztof podchodzi bardzo profesjonalnie do coachingu. Pomógł mi zrozumieć moje słabe i mocne strony oraz określić obszary, nad którymi powinienem pracować. Krzysztof w znakomitej większości wskazywał mi drogę do rozwiązania, do wiedzy a tym samym pozwolił mi wypracować mechanizmy do samodzielnego rozwoju, niż dawał po prostu gotowe odpowiedzi. Współpracę z Krzysztofem uważam za szczególnie wartościową z uwagi na jego umiejętność budowania relacji,  zaangażowanie, doświadczenie biznesowe, wysoką kulturę osobistą i etykę w życiu prywatnym i zawodowym.

    Piotr Oracz

    Dyrektor ds eComerce w Loopa.eu

  • Praca z Krzysztofem pozwoliła mi zrealizować założone cele, dzięki jego doświadczeniu i umiejętności znajdowania problemów, nad którymi warto się pochylić. W trakcie sesji naprowadził mnie na wiele rozwiązań, które wprowadziłem do swojego życia zawodowego. Spotkania przekonały mnie do skuteczności coachingu, kiedy pojawią się kolejne zagadnienia chętnie nad nimi z Krzysztofem popracuję. Szczerze polecam, uważam że Krzysztof pozwala znaleźć "drogę na skróty" do wyznaczonego celu.

    Radosław Nowotniak

  • Pracowałam z Krzysztofem w ramach usług barterowych sesji coachingowych. Każda sesja z Krzysztofem (moja jako klienta coachingu) to ogromna ciekawość. Każda sesja z Krzysztofem przynosi dla mnie nowe odkrycie dotyczące mnie samej. Cenię pracę z Krzysztofem za profesjonalizm, upór, dążenie do celu, bezpośrednie wypowiedzi, dowcip, trafne puenty, trochę "cięty" język, którego czasem mi potrzeba. To mnie motywuje i równocześnie bawi, czyniąc ten czas sesji ciekawym i owocnym. Cenię pracę z Krzysztofem za Jego elementy mentoringu wplecione w sesje. Każdy ma swój własny styl pracy i tak ja widzę styl Krzysztofa. Dziękuję za to.

    Aldona Wierzba

  • I worked with Krzysztof during my CEEHQ years at Microsoft, but we knew each other even before when he worked at MS Poland in the Services unit. Krzystof was a dependable source of knowledge in services delivery subjects, representing a down to earth approach that was based on several years of working in the CEE/PL IT market. His experience, trustworthiness combined with a low temper and a bit of unique flavor made him a great colleague whom I would recommend to any other IT services organization.

    Laszlo Kollar

    Rekomendacja z LinkedIn

  • Świetny doradca, godny pełnego zaufania, o wyjątkowej wiedzy, odpowiedzialny partner. Pracowałem z Krzysztofem 5 lat wliczając w to czas, gdy był moim bezpośrednim przełożonym. Krzysztof sprawdził się zarówno jako odnoszący sukcesy Konsultant, jak i jako Manager. Zawsze chętny do pomocy i będący krok przed Tobą. Cieszę się, że nadal utrzymuję z nim kontakt jako Klient.

    Artur Malinowski

    Solution Architect w firmie Malcan

  • Absolutnie i jednogłośnie: dobrze spożytkowany czas. Wyszłam z lepszym nastawieniem niż się spodziewałam. Nigdy tego nie zapomnę:), jakkolwiek górnolotnie to by nie zabrzmiało. Dziękuję:). 

    Julia Kierebińska

    Uczestnik warsztatu "Jak sobie radzić ze stresem"

  • Jestem doradcą strategicznym z zakresu zarządzania czasem i produktywności dla menedżerów w korporacjach i dużych przedsiębiorstwach. Gdybym miał wskazać osoby, które znacząco przyczyniły się do mojego rozwoju profesjonalnego, Krzysztof Skubis niemalże automatycznie przychodzi mi na myśl. Nasza współpraca rozpoczęła się w Microsoft, gdzie Krzysztof wspierał mnie w rozwoju kompetencji z zakresu zarządzania projektami i rozwiązywaniem trudnych sytuacji z Klientami i w zespole projektowym. Do dziś rozmowy i punkt widzenia Krzysztofa wnoszą wiele do mojego rozwoju i usprawniają projekt "Ogarnij Chaos". Szczególnie cenię Krzysztofa za jego opanowanie i kompleksowe spojrzenie na omawiany problem. Nawet wyjątkowo trudne sytuacje, po analizie z Krzysztofem stają się sprawami do rozwiązania. Bogate doświadczenie zawodowe oraz komunikacja na najwyższym poziomie czynią z niego wyjątkowego partnera w biznesie i mentora. Usługi Krzysztofa Skubisa mogę z czystym sumieniem polecić wszystkim profesjonalistom, którzy szukają konsultanta - praktyka, który stanie się partnerem w ich długoterminowym rozwoju.

    Marcin Kwieciński

    Konsultant produktywności, autor projektu "Ogarnij Chaos"

  • Konkretne informacje, pewność siebie prowadzącego, humor, praktyczna wiedza, prosto i dobrze wyjaśnione.

    Karol Niedzielewski

    Uczestnik warsztatu "Zarządzanie stresem"

  • To przyjemność być poproszonym o napisanie rekomendacji dla Krzysztofa Skubisa: który był moim Coachem i Mentorem od początku mojej kariery zawodowej kierownika projektu. Miałem szczęście, ponieważ po zatrudnieniu przez Microsoft, właściwie przez przypadek, Krzysztof został moim “Mentorem”. Od pierwszego do ostatniego dnia w Microsofcie mieliśmy comiesięczne spotkania, w czasie których mieliśmy okazję dyskutować i rozpatrywać różne podejścia do prowadzenia projektu jak również różne sposoby rozwiązywania problemów we współpracy z członkami zespołu. Krzysztof jest bacznym obserwatorem, gdy stwierdzi jakiś brak kompetencji związanej z kierowaniem projektami, natychmiast organizuje warsztaty ze światowej klasy guru w tym obszarze. Po pięciu latach mogę o sobie powiedzieć, że jest bardzo efektywnym kierownikiem projektu i mogę z całą pewnością stwierdzić, że jedna z fundamentalnych cegiełek została dołożona przez Krzysztofa. Szczerze polecam Krzysztofa jako coacha nie tylko osobom początkującym, ale również tym, którzy pracują jako kierownicy projektu od dłuższego czasu. Z Krzysztofem będziesz w stanie nauczyć się  robić to lepiej, szybciej i zostać odpowiedzialnym partnerem i członkiem zespołu.

    Grzegorz Chuchra

    Kierownik Projektu / Prezes firmy Predica

  • Nie radzisz sobie z emocjami i stresem? Warto skorzystać. Jedno szkolenie i życie staje się przyjemniejsze.

    Paweł Ciupa

    Uczestnik warsztatu "Stres w pracy. Narzędzia"

  • Zachęciłabym:) Poleciłabym:) Skorzystam ponownie:). Dziękuję.

    Anna Zielińska

    Uczestnik warsztatu "Zarządzanie stresem"

    przeprowadzonego w ramach ICF Coaching Week 2017 

  • Trudno w kilku zdaniach podsumować sesję z Panem Krzysztofem. To trochę jak podróż w głąb siebie. Potrafi sprawić, że dostrzegamy rzeczy, które wcześniej nie wydawały się wcale takie oczywiste. Bardzo cenne i pouczające doświadczenie. Będę stosować się do wszystkich wskazówek, jakie dostałam podczas naszej sesji, to świetny początek do pracy nad sobą. Dziękuję!

    Anonimowa recenzja gratisowej sesji coachingowej

  • Pozwoli Tobie się zastanowić oraz przeanalizować pewne sytuacje wraz z emocjami, być może pomoże kontrolować. Mi pomogło.

    Uczestnik warsztatu "Stres przed spotkaniem rekrutacyjnym"

  • Życie w corpo może być przyjemne :)

    Piotr M.

    Uczestnik kursu on-line "Stres przed egzaminem"

  • Można spojrzeć w głąb siebie! Garść złotych rad. Bardzo przyjemne ćwiczenia.

    Alicja Kissa

    Uczestnik warsztatu "Stres przed spotkaniem rekrutacyjnym" 

  • Prowadzone w zabawny, lekki i ciekawy sposób warsztaty.

    Tomasz Jakubiak

    Uczestnik warsztatu "Zarządzanie stresem"

  • Zaskakująco skuteczne prowadzenie warsztatu.

    Beata Śliwkowska

    Uczestnik warsztatu "3 narzędzia do zarządzania emocjami"