2015-04-10

Jakie role odgrywam?

I kto mi je przydziela?

Noszenie masek

Nie mam teraz na myśli masek jakie nakładam, przy różnych okazjach, aby „nie odkryć się”. Żeby zaprezentować się kimś, za kogo ja chciałbym, aby mnie inni uważali. Tak, oczywiście, najczęściej zakładam maskę, która ma pokazać mnie lepszego niż jestem w rzeczywistości. Ale, wbrew pozorom, nie zawsze. Czasem świadomie udaję kogoś gorszego niż jestem naprawdę. Ty tak nie robisz? Na pewno? Zastanow się jeszcze raz. Może coś znajdziesz. Nadal nic? Przeczytaj tekst:  Ocenianie innych, cz. 2.  

I co? Nigdy nie zdarzyło Ci się, że osobie, która Cię źle oceniła pokazałeś/aś iż potrafisz być jeszcze gorszy/a?

Wracając do niniejszego tekstu – nie dotyczy on masek, ale ról.

Role życiowe

Dla uściślenia: nie chodzi o role życiowye. Każdy z nas, czy chce, czy nie, pełni w życiu różne role: np. syna, ojca, brata, męża, pracownika, tenisisty, Polaka, podróżnika, blogera, itp. Część z nich to role przydzielone nam przeż życie. Np. nie miałem wpływu na to, że jestem czyimś synem i jednocześnie czyimś bratem, ani na to, że urodziłem się Polakiem. Inne role są związane z moimi wyborami: mąż,  podróżnik, bloger. Niektóre mają trochę tego i tego, np. pracownik: niekoniecznie lubię pracować, ale to gdzie pracuję to był w jakiejś mierze mój wybór.

Ale tymi rolami też się w tym tekście nie zajmuję. A są jakieś inne?

Powtarzalne role w różnych środowiskach

Zwracam uwagę na pewien socjologiczny zestaw ról, które są obsadzane w każdym środowisku, w każdej społeczności, w każdej rodzinie, każdym zespole, w każdej grupie. Innymi słowy, niezależnie od tego z jakim środowiskiem mamy do czynienia to te role się tam pojawią. I bardzo szybko zostaną obsadzone. O niektóre z ról może się toczyć walka (i nie tylko w trakcie formowania nowego zespołu), a w przypadku innych walka może się toczyć o to, aby kto inny „dostał” nielubianą rolę.

Teza: podobnie jak w przypadku ról życiowych, czy chcesz, czy nie, ale odgrywasz (w tym samym czasie) różne role w różnych środowiskach.

Ciekawostka polega na tym, że są to, ściśle określone role, powtarzalne w każdym środowisku, każdym zespole. Jakie? Według Jacka Fedorowicza (którego książki „W zasadzie tak” oraz „W zasadzie ciąg dalszy” szczerze polecam) te role to (o ile dobrze pamiętam): Przywódca Stada, Szara Eminencja, Trefniś/Błazen, Czarny Charakter i Gapcio.

Kto przydziela role?

Ogólnie rzecz biorąc przydział ról odbywa się dla większości uczestników w sposób podświadomy. Tzw. dynamika zespołu powoduje, że po pewnym czasie  role są rozdzielone choć najczęściej nikt ich oficjalnie nie przydzielał, ani nawet ich nie nazywał. Tak. W tych środowiskach, w których już jesteś od dłuższego czasu, role zostały rozdzielone. Na początku często trwała krótka walka o to kto będzie Przywódcą Stada, czasem również o to kto będzie lepszym Trefnisiem (np. kto opowiada lepsze dowcipy). Prawie nigdy nie ma walki o to kto zostanie Czarnym Charakterem, ale jest walka, aby nim nie zostać. Niektórzy uciekają przed rolą Czarnego Charakteru w rolę Gapcia.

Jacek Fedorowicz twierdzi, że w tym samym czasie w różnych środowiskach pełnił różne role. W dodatku żadna z ról nie została mu oszczędzona. A więc był Przywódcą Stada w jednym środowisku, Szarą Eminencją w innym, Trefnisiem w trzecim, Gapciem w czwartym i Czarnym Charakterem w piątym.

Konsekwencje

A jakie są konsekwencja związane z rozdziałem ról. Bardzo poważne. Zdanie Przywódcy Stada najczęściej bywa decydujące, wszyscy go słuchają. Szara Eminencja musi zdobywać posłuch poprzez wpływanie na Przywódcę Stada i innych w rozmowach kuluarowych. Trefnisia nikt nie traktuje poważnie, ale wiele mu uchodzi. Gapciem grupa się opiekuje. A Czarny Charakter jest prześladowany. I ten podział ról jest tak istotny i traktowany jako coś naturalnego, że  te same zachowania różnych osób wywołują różne reakcje grupy. Np. Gapcio rozlał kawę – wszyscy się  uśmiechają: „przecież to „Gapcio/Niezdara – zaraz sprzątniemy i opatrzymy Gapcia, bo się pewnie oparzył”. Kawę rozlał Czarny Charakter – grupa jest wściekła: „zrobił to specjalnie – niech natychmiast sprzątnie”. Przywódca Stada powiedział „Idziemy do lasu”: wszyscy wstają i idą. Trefniś mówi „Idziemy do lasu” - wszyscy wybuchają śmiechem: „Kto i po jaką cholerę chciałby iść do lasu?”.

Jest nawet jeszcze gorzej. Ja (podświadomie) akceptuję rolę jak mam w danej grupie. Będąc Trefnisiem nie silę się na zdobywanie władzy, ale bardzo się staram grupę rozbawiać. Przygotowuję nowe dowcipy do opowiadania, rzucam dowcipne komentarze, itp. Jako Gapcio wiele rzeczy sobie odpuszczam – grupa się o mnie zatroszczy. Nie pamiętam więc kiedy i gdzie się spotkamy i wiele razy pytam o to samo. Zapominam, gdy mnie o coś proszą, za to sam proszę o wiele przysług i nikt mi nie odmawia. Jako Czarny Charakter nawet nie próbuję zachowań, które miałyby pokazać, że nie jestem Czarnym Charakterem: mam przekonanie, że grupa i tak znalazłaby interpretację mojego zachowania potwierdzającą ich tezę iż zasługuję na miano Czarnego Charakteru.

A kim Ty chcesz być?

Proponuję Ci ćwiczenie. Jaką rolę chcesz dostawać? Masz już swój typ? OK. A teraz zastanów się, czy o tę rolę rzeczywiście zabiegasz? Tak? A jak to robisz? I jaka jest skuteczność Twojej metody?

A teraz zastanów się jakie role odgrywasz w środowiskach, w których przebywasz. Wiesz już? Których ról nie lubisz? W jakich środowiskach je odgrywasz? Czy coś z tym zrobisz? Co to będzie?

A może przyjrzysz się osobom, które dostały rolę Czarnego Charakteru? Lubisz je? Czy potrafisz na nie spojrzeć pomijając ich rolę? Jak je teraz widzisz? A co z Gapciami, Szarymi Eminencjami?

Moje doświadczenie jest takie, że raczej nie zabiegam o rolę Szefa – wolę Szarą Eminencję. Jednak często dostaję (wybieram?) rolę Trefnisia. Gapcio bardzo mnie irytuje. A Czarnego Charakteru unikam.

Dodaj komentarz

(e-mail nie będzie publikowany)

Rekomendacje

  • Nieodłącznym elementem każdej dziedziny życia, niezależnie od tego czy dotyczy ona sfery służbowej, czy osobistej, jest projekt. Nawet kupienie „głupiej” żarówki okazuje się być projektem, który należy dobrze zaplanować, aby nie udać się do sklepu na próżno. Mówiąc o projekcie na myśl przychodzi mi nieodłącznie osoba Krzysztofa Skubisa, którego miałem nie tak dawno temu przyjemność poznać podczas warsztatów przygotowanych specjalnie dla pracowników biura Polskiego Związku Szachowego. W pamięci utkwiło mi wiele szczegółów i informacji (w tym pouczająca historia o konsumpcji słonia) pozwalających spojrzeć na niektóre przedsięwzięcia, zdawałoby się z początku nierealne do wykonania, przez zupełnie inny pryzmat. Krzysztof Skubis to profesjonalny pedagog wymagający od swojego interlokutora zarówno dyscypliny, jak i kreatywności. Dzięki niemu i jego wskazówkom czuję się dziś bogatszy o praktyczne narzędzia, które pozwalają mi osiągać sukcesy w pracy i życiu osobistym. Osobom, które notorycznie „gaszą pożary” i nie nadążają przy realizacji swoich projektów mogę z czystym sumieniem polecić fachową pomoc Krzysztofa, od którego dowiesz się również, że z projektu obarczonego wysokim ryzykiem niepowodzenia czasem warto zrezygnować....

     

    Piotr Murdzia

    Sekretarz Generalny i Szef Wyszkolenia Polskiego Związku Szachowego,

    wielokrotny mistrz świata i Europy w rozwiązywaniu zadań szachowych

  • Świetny doradca, godny pełnego zaufania, o wyjątkowej wiedzy, odpowiedzialny partner. Pracowałem z Krzysztofem 5 lat wliczając w to czas, gdy był moim bezpośrednim przełożonym. Krzysztof sprawdził się zarówno jako odnoszący sukcesy Konsultant, jak i jako Manager. Zawsze chętny do pomocy i będący krok przed Tobą. Cieszę się, że nadal utrzymuję z nim kontakt jako Klient.

    Artur Malinowski

    Solution Architect w firmie Malcan

  • To przyjemność być poproszonym o napisanie rekomendacji dla Krzysztofa Skubisa: który był moim Coachem i Mentorem od początku mojej kariery zawodowej kierownika projektu. Miałem szczęście, ponieważ po zatrudnieniu przez Microsoft, właściwie przez przypadek, Krzysztof został moim “Mentorem”. Od pierwszego do ostatniego dnia w Microsofcie mieliśmy comiesięczne spotkania, w czasie których mieliśmy okazję dyskutować i rozpatrywać różne podejścia do prowadzenia projektu jak również różne sposoby rozwiązywania problemów we współpracy z członkami zespołu. Krzysztof jest bacznym obserwatorem, gdy stwierdzi jakiś brak kompetencji związanej z kierowaniem projektami, natychmiast organizuje warsztaty ze światowej klasy guru w tym obszarze. Po pięciu latach mogę o sobie powiedzieć, że jest bardzo efektywnym kierownikiem projektu i mogę z całą pewnością stwierdzić, że jedna z fundamentalnych cegiełek została dołożona przez Krzysztofa. Szczerze polecam Krzysztofa jako coacha nie tylko osobom początkującym, ale również tym, którzy pracują jako kierownicy projektu od dłuższego czasu. Z Krzysztofem będziesz w stanie nauczyć się  robić to lepiej, szybciej i zostać odpowiedzialnym partnerem i członkiem zespołu.

    Grzegorz Chuchra

    Kierownik Projektu / Prezes firmy Predica

  • Jestem doradcą strategicznym z zakresu zarządzania czasem i produktywności dla menedżerów w korporacjach i dużych przedsiębiorstwach. Gdybym miał wskazać osoby, które znacząco przyczyniły się do mojego rozwoju profesjonalnego, Krzysztof Skubis niemalże automatycznie przychodzi mi na myśl. Nasza współpraca rozpoczęła się w Microsoft, gdzie Krzysztof wspierał mnie w rozwoju kompetencji z zakresu zarządzania projektami i rozwiązywaniem trudnych sytuacji z Klientami i w zespole projektowym. Do dziś rozmowy i punkt widzenia Krzysztofa wnoszą wiele do mojego rozwoju i usprawniają projekt "Ogarnij Chaos". Szczególnie cenię Krzysztofa za jego opanowanie i kompleksowe spojrzenie na omawiany problem. Nawet wyjątkowo trudne sytuacje, po analizie z Krzysztofem stają się sprawami do rozwiązania. Bogate doświadczenie zawodowe oraz komunikacja na najwyższym poziomie czynią z niego wyjątkowego partnera w biznesie i mentora. Usługi Krzysztofa Skubisa mogę z czystym sumieniem polecić wszystkim profesjonalistom, którzy szukają konsultanta - praktyka, który stanie się partnerem w ich długoterminowym rozwoju.

    Marcin Kwieciński


    Konsultant produktywności, autor projektu "Ogarnij Chaos"

  • To co było dla mnie wartościowe w pracy z Krzysztofem w roli coacha to Jego doświadczenie, otwartość oraz przede wszystkim umiejętność zwrócenia mojej uwagi na aspekty z kategorii „nie wiem, że nie wiem”, których zauważenie bardzo usprawnia działania i realizację celów.

    Tomasz Gajewski

  • Krzysztof podchodzi bardzo profesjonalnie do coachingu. Pomógł mi zrozumieć moje słabe i mocne strony oraz określić obszary, nad którymi powinienem pracować. Krzysztof w znakomitej większości wskazywał mi drogę do rozwiązania, do wiedzy a tym samym pozwolił mi wypracować mechanizmy do samodzielnego rozwoju, niż dawał po prostu gotowe odpowiedzi. Współpracę z Krzysztofem uważam za szczególnie wartościową z uwagi na jego umiejętność budowania relacji,  zaangażowanie, doświadczenie biznesowe, wysoką kulturę osobistą i etykę w życiu prywatnym i zawodowym.

    Piotr Oracz

    Dyrektor ds eComerce w Loopa.eu

  • Miałem przyjemność uczestniczyć w sesjach coachingu dla zarządu K&K Media Solutions prowadzonych przez Krzysztofa. Jego ogromne doświadczenie i autentyczna chęć pomocy pomagają dojść do ciekawych konkluzji, które traktuje się jako swoje. Zaskakujące było dla mnie to, że wykraczały one poza spodziewany przeze mnie obszar zawodowy.
    Krzysztof otworzył nam oczy na to, co oczywiste, a jednak niezauważalne.

    Jakub Reiter

    Wiceprezes Zarządu K&K Media Solutions

  • Z Panem Krzysztofem, podczas procesu coachingowego, miałem przyjemność pracować  przez pół roku. W tym okresie przepracowaliśmy trzy bloki tematyczne: delegowanie, opór oraz emocje. To, co najbardziej mnie zaskoczyło to wiedza o samym sobie. Praca z Panem Krzysztofem otworzyła mi oczy na pewne kwestie, na które nie zwracałem uwagi, a które miały/mają bardzo duże odzwierciedlenie w jakości wykonywanej przeze mnie pracy. Pan Krzysztof jest świetnym fachowcem – z dużym bagażem doświadczenia, zawsze cennymi radami. Właściwie nie było sytuacji, w których nie miałby gotowego rozwiązania. To, co mówi naprawdę warto wdrożyć i stosować. Najbardziej wartościowe jest wskazanie przez Pana Krzysztofa prawidłowego podział słabszych i silniejszych stron. Dowiedziałem się, że to, co wszyscy postrzegają jako negatyw tak naprawdę może być pozytywem. Ale, aby tak się stało warto stosować się do wskazówek Pana Krzysztofa. Gorąco polecam każdemu, kto pragnie się rozwijać i pracować nad sobą!

    Karol Roguski

    Kierownik Projektu

    Arteria S.A.

  • Współpraca z Krzysztofem pozwala uwierzyć w wiarę we własne możliwości.

    Manager spółki notowanej na GPW

  • Praca z Krzysztofem pozwoliła mi zrealizować założone cele, dzięki jego doświadczeniu i umiejętności znajdowania problemów nad, którymi warto się pochylić. W trakcie sesji naprowadził mnie na wiele rozwiązań, które wprowadziłem do swojego życia zawodowego. Spotkania przekonały mnie do skuteczności coachingu, kiedy pojawią się kolejne zagadnienia chętnie nad nimi z Krzysztofem popracuję. Szczerze polecam, uważam że Krzysztof pozwala znaleźć "drogę na skróty" do wyznaczonego celu.

    Radosław Nowotniak

  • Pracowałam z Krzysztofem w ramach usług barterowych sesji coachingowych. Każda sesja z Krzysztofem (moja jako klienta coachingu) to ogromna ciekawość. Każda sesja z Krzysztofem przynosi dla mnie nowe odkrycie dotyczące mnie samej. Cenię pracę z Krzysztofem za profesjonalizm, upór, dążenie do celu, bezpośrednie wypowiedzi, dowcip, trafne puenty, trochę "cięty" język, którego czasem mi potrzeba. To mnie motywuje i równocześnie bawi, czyniąc ten czas sesji ciekawym i owocnym. Cenię pracę z Krzysztofem za Jego elementy mentoringu wplecione w sesje. Każdy ma swój własny styl pracy i tak ja widzę styl Krzysztofa. Dziękuję za to.

    Aldona Wierzba

  • Konkretne informacje, pewność siebie prowadzącego, humor, praktyczna wiedza, prosto i dobrze wyjaśnione.

     

    Uczestnik warsztatu "Zarządzanie stresem"

    Karol Niedzielewski

  • Super stosunek do studentów, odpoczynek psychiczny, dużo humoru i rozrywki. GORĄCO POLECAM!

     

    Uczestnik warsztatu "Zarządzanie stresem"

    Natalia Górecka

  • Fantastyczny warsztat, dynamicznie, z dużą dozą poczucia humoru i świetnie od strony merytorycznej. Na ogromny plus ćwiczenia przeprowadzone podczas warsztatu.

     

    Uczestnik warsztatu "Zarządzanie stresem"

  • Warto poznać problemy w Komunikacji!

    Uczestnik warsztatu "Podstawy komunikacji".

    Adrian Zduńczyk

  • Skondensowana dawka pożytecznej rzeczy.

    Uczestniczka warsztatu "Podstawy komunikacji"

    Magdalena Kaczyńska

  • Warsztat godny polecenia. Temat bardzo potrzebny w życiu. Narzędzia do natychmiastowego wykorzystania i sprawdzenia, czy działają i jak działają.

    Uczestniczka warsztatu "Coaching emocji - subiektywny przegląd"

    Beata Matys

  • Zaskakująco skuteczne prowadzenie warsztatu.

    Uczestniczka warsztatu "3 narzędzia do zarządzania emocjami"

    Beata Śliwkowska