2017-06-29

Piramida Diltsa

Jak się po niej poruszać?

 

 

Piramida Diltsa to model funkcjonowania każdego z nas. Składa się z dwóch głównych części: świadomej i nieuświadamianej. Znajomość tego modelu jest niezwykle przydatna w coachingu. Szczególnie, gdy Klient ma problem z wprowadzieniem zmiany w życie. Rzecz jasna nie trzeba być coachem żeby ten model zrozumieć oraz  wykorzystywać w swoim rozwoju osobistym.

 

 

I.                 Elementy  oczywiste

W kontekście wprowadzania zmiany w zachowaniu: chyba  każdy zgodzi się, że zmiana nie zachodzi w próżni. Każde zachowanie jest związane z kontekstem, środowiskiem.

1.      Środowisko

To warstwa, w której odpowiadamy na pytania: gdzie? z kim? w jakich okolicznościach? Jeśli pracuję nad zmianą swojego zachowania to jasno określam o jakie sytuacje mi chodzi. W jakich sytuacjach chce się zachowywać inaczej niż obecnie. O jakiej relacji tu mówimy.

Np. chcę zmienić swoje zachowanie wobec koleżanki w pracy i jej długotrwałych głośnych rozmów przez telefon w mojej obecności.

2.      Zachowanie

W pierwszym odruchu wydaje się, że ta warstwa jest kluczowa. Chodzi w niej o ustalenie faktów ("stanięcie w prawdzie"): co robię? Z drugiej strony o ustalenie co (w ramach zmiany) zrobię? Innymi słowy jak będę się zachowywał, gdy zmianę w wprowadzę w życie.

Np. obecnie: nie reaguję, gdy koleżanka głośno rozmawia przez telefon. Ale po kliku takich rozmowach wybucham złością.

W przyszłości: podczas każdej głośnej rozmowy telefonicznej będą jej zwracał uwagę, że tak głośna rozmowa mi przeszkadza.

3.      Umiejętności

Warstwa trzecia pomaga mi uświadomić sobie jakie umiejętności są potrzebne, aby moje plany wprowadzić w życie. Odpowiadam sobie na pytania: jak to zrobić? jakie umiejętności są mi potrzebne?

Np. chcę zwracać uwagę spokojnie, bez złości i agresji. Potrzebna mi jest asertywność i panowanie nad emocjami.

II.               Elementy (często) nieuświadomione

Wszystko ładnie, pięknie, ale dość często okazuje się, że „taki piękny plan tak się w życiu sprawdzać nie raczy”. Wiem już o jaką zmianę mi chodzi, w jakich okolicznościach chcę ją wprowadzać, ale („gdy przychodzi co do czego”) – nie umiem tej zmiany wdrożyć.

Np. albo się w ogóle nie odzywam (choć postanowiłem, że będę reagował za każdym razem) albo wprawdzie zaczynam spokojnie, ale kończę swoje uwagi ze złością i agresją.

Oczywiście, można się w takiej sytuacji przyjrzeć jakiej umiejętności mi brakuje, a następnie rozszerzyć swoją przemianę o nabycie umiejętności, które są potrzebne.

Np. brakuje mi asertywności i umiejętności panowania nad emocjami.

Rzecz w tym, że zdarza się iż zdobycie tych umiejętności wydaje się przekraczać moje możliwości.

4.      Przekonania i Wartości

Uwaga: Niektórzy rozbijają tę warstwę na dwie osobne. Wówczas Przekonania są warstwą niższą, natomiast Wartości wyższą.

I tu dotykamy pierwszej warstwy, której wiele osób nie bierze pod uwagę. Warstwy, w której odpowiadam na pytania: co powoduje, że popełniam błędy? co myślę o ludziach? Jak (moim zdaniem) funkcjonuje świat? Innymi słowy: przyglądam się swoim przekonaniom i wartościom. W tym przekonaniom na swój własny temat.

Np. nigdy się nie nauczę panowania nad swoimi emocjami. Żeby nie wiem co, to ta dziewczyna nigdy nie przestanie głośno gadać przez telefon w mojej obecności. Ludzie „są jacy są” – nigdy się nie zmieniają.

Według mnie to w tym miejscu zrodziła się koncepcja coacha. Koncepcja osoby, która stanie trochę z boku i (nie będąc zaangażowana w samą zmianę) dostrzeże „ograniczające przekonanie Klienta”. Potem pomoże dostrzec to przekonanie Klientowi, a następne nad tym przekonaniem popracować.

Uwaga: praca z przekonaniami nie polega na „wytłumaczeniu Klientowi, że nie ma racji”.  Patrz: Przekonania, 2 sposoby na przekonania.

Zdarza się, że Klient nie potrafi porzucić swojego ograniczającego przekonania. Mimo przejścia przez proces przyglądania się różnym przekonaniom w danym obszarze, „przymierzania ich”. Nawet mimo konkluzji „z tym innym przekonaniem byłoby mi łatwej żyć”.

Np. dużo łatwiej byłoby mi funkcjonować z przekonaniem, że je też mogę panować nad swoimi emocjami.

5.      Tożsamość

W powyższej sytuacji przydaje się spojrzenie z jeszcze wyższego poziomu. Z poziomu, na którym odpowiadam na pytanie: kim jestem? Co stanowi o mojej tożsamości? To jest dość trudne pytanie. W dodatku wiele osób nigdy go sobie nie zadało. Ale przyjrzenie się sobie daje szansę na odkrycie, że jakiegoś przekonania nigdy nie zmienię. W każdym razie, nie zmienię go dopóki uważam, że coś (np. jakaś moja cecha) jest elementem mojej tożsamości.

Np. jestem cholerykiem.

Jeśli uważam, że „bycie cholerykiem” jest elementem mojej tożsamości to nie mam szans na zmianę przekonania „nigdy się nie nauczę panowania na swoimi emocjami”.

Uwaga: Oczywiście, pozostaje dyskusyjne, czy „bycie cholerykiem” jest elementem mojej tożsamości, czy też kolejnym przekonaniem. Wątek ten przekracza jednak ramy obecnego artykułu. Upraszczając, można stwierdzić, że to Klient decyduje tym, co uważa za swoją tożsamość.

Jeśli chcesz się tematowi tożsamości przyjrzeć bliżej zajrzyj do tekstu: kim jesteś?.

6.      Misja

Może być też tak, że przeszkodą w zmianie zachowania jest poczucie misji jaką mam do spełnienia. Ponownie, najczęściej chodzi o sytuację, gdy misja jest nieuświadomiona.

Np. moją misją jest pomaganie innym bez narzucania im swojego zdania, a nawet bez przeciwstawiania się złu - poprzez przykład jak możno wszystko znosić z pokorą.

W takiej sytuacji (nawet, gdy uważam, że jestem sangwinikiem) mogę mieć kłopot ze zwracaniem innym uwagi iż jest w ich zachowaniu coś, co mi przeszkadza.

Co dalej?

Jeśli masz ochotę wyciągnąć z tego tekstu jeszcze więcej przyjrzyj się swojej tożsamości. Zastanów się nad swoją misją życiową. To może Ci wiele ułatwić w przyszłości. Np. podejmowanie decyzji o tym jakim sprawom w Twoim życiu poświęcić więcej uwagi. Na koniec możesz się przyjrzeć swojemu kołu życia.

 

Dodaj komentarz

(e-mail nie będzie publikowany)

Rekomendacje

  • To co było dla mnie wartościowe w pracy z Krzysztofem w roli coacha to Jego doświadczenie, otwartość oraz przede wszystkim umiejętność zwrócenia mojej uwagi na aspekty z kategorii „nie wiem, że nie wiem”, których zauważenie bardzo usprawnia działania i realizację celów.

    Tomasz Gajewski

  • Krzysztof podchodzi bardzo profesjonalnie do coachingu. Pomógł mi zrozumieć moje słabe i mocne strony oraz określić obszary, nad którymi powinienem pracować. Krzysztof w znakomitej większości wskazywał mi drogę do rozwiązania, do wiedzy a tym samym pozwolił mi wypracować mechanizmy do samodzielnego rozwoju, niż dawał po prostu gotowe odpowiedzi. Współpracę z Krzysztofem uważam za szczególnie wartościową z uwagi na jego umiejętność budowania relacji,  zaangażowanie, doświadczenie biznesowe, wysoką kulturę osobistą i etykę w życiu prywatnym i zawodowym.

    Piotr Oracz

    Dyrektor ds eComerce w Loopa.eu

  • Miałem przyjemność uczestniczyć w sesjach coachingu dla zarządu K&K Media Solutions prowadzonych przez Krzysztofa. Jego ogromne doświadczenie i autentyczna chęć pomocy pomagają dojść do ciekawych konkluzji, które traktuje się jako swoje. Zaskakujące było dla mnie to, że wykraczały one poza spodziewany przeze mnie obszar zawodowy.
    Krzysztof otworzył nam oczy na to, co oczywiste, a jednak niezauważalne.

    Jakub Reiter

    Wiceprezes Zarządu K&K Media Solutions

  • Z Panem Krzysztofem, podczas procesu coachingowego, miałem przyjemność pracować  przez pół roku. W tym okresie przepracowaliśmy trzy bloki tematyczne: delegowanie, opór oraz emocje. To, co najbardziej mnie zaskoczyło to wiedza o samym sobie. Praca z Panem Krzysztofem otworzyła mi oczy na pewne kwestie, na które nie zwracałem uwagi, a które miały/mają bardzo duże odzwierciedlenie w jakości wykonywanej przeze mnie pracy. Pan Krzysztof jest świetnym fachowcem – z dużym bagażem doświadczenia, zawsze cennymi radami. Właściwie nie było sytuacji, w których nie miałby gotowego rozwiązania. To, co mówi naprawdę warto wdrożyć i stosować. Najbardziej wartościowe jest wskazanie przez Pana Krzysztofa prawidłowego podział słabszych i silniejszych stron. Dowiedziałem się, że to, co wszyscy postrzegają jako negatyw tak naprawdę może być pozytywem. Ale, aby tak się stało warto stosować się do wskazówek Pana Krzysztofa. Gorąco polecam każdemu, kto pragnie się rozwijać i pracować nad sobą!

    Karol Roguski

    Kierownik Projektu

    Arteria S.A.

  • Współpraca z Krzysztofem pozwala uwierzyć w wiarę we własne możliwości.

    Manager spółki notowanej na GPW

  • Praca z Krzysztofem pozwoliła mi zrealizować założone cele, dzięki jego doświadczeniu i umiejętności znajdowania problemów nad, którymi warto się pochylić. W trakcie sesji naprowadził mnie na wiele rozwiązań, które wprowadziłem do swojego życia zawodowego. Spotkania przekonały mnie do skuteczności coachingu, kiedy pojawią się kolejne zagadnienia chętnie nad nimi z Krzysztofem popracuję. Szczerze polecam, uważam że Krzysztof pozwala znaleźć "drogę na skróty" do wyznaczonego celu.

    Radosław Nowotniak

  • Pracowałam z Krzysztofem w ramach usług barterowych sesji coachingowych. Każda sesja z Krzysztofem (moja jako klienta coachingu) to ogromna ciekawość. Każda sesja z Krzysztofem przynosi dla mnie nowe odkrycie dotyczące mnie samej. Cenię pracę z Krzysztofem za profesjonalizm, upór, dążenie do celu, bezpośrednie wypowiedzi, dowcip, trafne puenty, trochę "cięty" język, którego czasem mi potrzeba. To mnie motywuje i równocześnie bawi, czyniąc ten czas sesji ciekawym i owocnym. Cenię pracę z Krzysztofem za Jego elementy mentoringu wplecione w sesje. Każdy ma swój własny styl pracy i tak ja widzę styl Krzysztofa. Dziękuję za to.

    Aldona Wierzba

  • Konkretne informacje, pewność siebie prowadzącego, humor, praktyczna wiedza, prosto i dobrze wyjaśnione.

     

    Uczestnik warsztatu "Zarządzanie stresem"

    Karol Niedzielewski

  • Super stosunek do studentów, odpoczynek psychiczny, dużo humoru i rozrywki. GORĄCO POLECAM!

     

    Uczestnik warsztatu "Zarządzanie stresem"

    Natalia Górecka

  • Fantastyczny warsztat, dynamicznie, z dużą dozą poczucia humoru i świetnie od strony merytorycznej. Na ogromny plus ćwiczenia przeprowadzone podczas warsztatu.

     

    Uczestnik warsztatu "Zarządzanie stresem"

  • Warto poznać problemy w Komunikacji!

    Uczestnik warsztatu "Podstawy komunikacji".

    Adrian Zduńczyk

  • Skondensowana dawka pożytecznej rzeczy.

    Uczestniczka warsztatu "Podstawy komunikacji"

    Magdalena Kaczyńska

  • Warsztat godny polecenia. Temat bardzo potrzebny w życiu. Narzędzia do natychmiastowego wykorzystania i sprawdzenia, czy działają i jak działają.

    Uczestniczka warsztatu "Coaching emocji - subiektywny przegląd"

    Beata Matys

  • Zaskakująco skuteczne prowadzenie warsztatu.

    Uczestniczka warsztatu "3 narzędzia do zarządzania emocjami"

    Beata Śliwkowska